Trò chuyện với tỉ phú USD Phạm Nhật Vượng

Trở thành tập đoàn tư nhân lớn nhất VN; Chủ tịch tập đoàn lọt vào top 500 người giàu nhất địa cầu do tạp chí Forbes bình chọn…

tro chuyen voi ti phu usd pham nhat vuong hinh anh 1

Ông Phạm Nhật Vượng

Năm 2017 còn đánh dấu bước ngoặt quan trọng của tập đoàn này khi chính thức mở phân phối và thực hiện khát vọng thi công 1 thương hiệu xe 4 phân phốih Việt ra toàn cầu.

Nhân dịp đầu năm, PV đã có cuộc phỏng vấn ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Tập đoàn Vingroup.

Cơ hội từ cuộc một vàih mạng xe điện

Trả lời báo nước ngoài một vàih đây 4 năm ông nói, mục tiêu của ông là làm đẹp cho đời. Tôi hiểu “làm đẹp” ở đây là thi công một vài dự án BDS đẹp, chất lượng, góp phần một vàih tân bộ mặt đất nước. Nhưng dao động 2 năm trước, VinGroup tuyên bố phân phối lẻ sẽ chiếm 50% doanh thu trong hệ thống còn bây giờ thì có vẻ toàn tâm, toàn lực của tập đoàn đang dồn cho VinFast, mục tiêu của ông đã một vàih tân?

Mục tiêu của tôi không có gì một vàih tân, về bản chất vẫn là làm đẹp cho đời. Nhà đẹp, một vài công trình đẹp là vật thể, còn một vài giá trị về tinh thần, sức khỏe là phi vật thể. Làm được 1 thương hiệu VN nổi tiếng, được tôn trọng, được phân tách cao trên địa cầu thì đây là giá trị tinh thần cho cả dân tộc chúng ta chứ không phải riêng VinGroup.

Tại sao lại là xe hơi mà không phải các cái khác, thưa ông?

– Ông Phạm Nhật Vượng: Tôi là người xuất thân từ sản xuất nên khi nào tôi cũng muốn tìm 1 cái gì đây để sản xuất. Đầu tiên tôi định đầu tư vào phân phốih kẹo, thực phẩm, bia rượu nước ngọt nhưng nếu làm các sản phẩm này thì không có “cửa” để thi công 1 thương hiệu cao cấp quốc tế. Ví dụ như bia, còn lâu mới bằng Heineken, Carlsberg…; phân phốih kẹo còn xa nữa. Cứ thế “lọc dần” và xe 4 phân phốih được chọn.

Nhưng có xe hơi thì VinGroup cũng vẫn là người đi sau, khi mà địa cầu đã có quá nhiều thương hiệu nổi tiếng?

– Đi sau nhưng hoàn toàn có thể về trước vì đi trước cũng có vấn đề của nó. Ví dụ như một vài hãng xe hơi lớn đều có tình trạng là giá thành quá lớn, bộ máy quá cồng kềnh, nhiều nhà xưởng đã cũ và đầu tư tập trung chủ yếu vào xe xăng. Bản thân một vài hãng này đang phải một vàih tân khi Tesla làm thành công xe điện.

Năm 2008 khi Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla, mở phân phối làm xe điện thì cả địa cầu cho rằng “điên”. Đến năm 2014 họ ra được mẫu xe, chúng ta thấy “bớt điên” 1 chút nhưng giai đoạn này, họ đã trở thành số 1 địa cầu về xe điện. Còn bây giờ thì “cả làng” đầu tư vào xe điện. hãng Volkswagen tuyên bố đầu tư hơn 80 tỉ USD để làm hơn 80 mẫu xe trong 5 năm tới hay tập đoàn xe 4 phân phốih Bắc Kinh cũng vừa tuyên bố năm 2025 sẽ dừng phân phối xe xăng, chỉ phân phối xe điện… Cuộc một vàih mạng xe điện mới diễn ra 9 năm nhưng nó thực sự sẽ bùng nổ. Nó “vẽ” lại bản đồ ngành công nghiệp xe hơi. Mà “vẽ lại” thì mình khác gì một vài hãng kia đâu?

Vậy VinFast sẽ tập trung chính vào xe điện?

– Xe điện tăng tốc mau chóng nhưng tôi cho rằng, đến năm 2025 – 2030 xe xăng vẫn thịnh hành, và sẽ giảm từ từ. Vì thế, chúng tôi sẽ “đi cả 2 chân”. Tuy nhiên, xe xăng chỉ tìm hiểu đủ, mục tiêu là làm ra loại xe tốt, sang trọng so có một vài xe cộng phân khúc nhưng không nhắm đến câu chuyện đột phá. Chúng tôi ưu tiên tìm hiểu, phát triển và đột phá ở xe điện.

Ông định vị VinFast ở phân khúc nào?

– Dòng xe trung cao. Nhưng cũng giống toàn bộ một vài hãng xe lớn đều có nhiều dòng xe, hãng xe Toyota có dòng Vios thì chúng tôi cũng vậy. Sản phẩm Thứ nhất sẽ là cấp cao, tuy nhiên chúng tôi cũng đang tìm hiểu 1 mẫu xe động cơ dung tích nhỏ như Chevolet, Kia Morning… Nhưng nếu xe xăng đi từ phân khúc cao xuống thì xe điện chúng tôi sẽ đi từ thấp lên. Người dân chưa quen có xe điện, họ sẽ muốn đi thử. Mà đi thử thì xe tốt và rẻ 1 chút là thích hợp.

Cứ cái gì tốt cho xã hội thì làm thôi

Đến bây giờ VinGroup đã có gần chục thương hiệu ở nhiều lĩnh vực như giáo dục, y tế, BDS nghỉ dưỡng, thương mại… Tập đoàn có định mở rộng sang lĩnh vực nào mới không, thưa ông?

– Cứ cái gì tốt cho xã hội, tốt cho nhiều người và chúng tôi thấy mình có đủ năng lực thì chúng tôi sẽ làm.

Cũng chính vì điều đây, mọi người hay đặt câu hỏi về vấn đề vốn, chất lượng, quản trị, nhân lực của VinGroup?

– Vốn thì phải đi vay thôi. Làm kinh doanh thì phải hưởng ứng rủi ro và phải đi vay vốn. Thời Thứ nhất thì vay anh em, bạn bè, thậm chí vay có lãi suất cao. Nhưng bây giờ thì đã thuận lợi hơn. VinGroup có thể huy động vốn cả trong và ngoài nước. Thậm chí nhiều hợp đồng vay vốn của một vài ngân hàng quốc tế lớn chúng tôi được vay tín chấp (không cần tài sản chắc chắn). Còn quản trị, nhân sự… dĩ nhiên là vấn đề, khi nào cũng vậy. Vì thế chúng tôi đang quyết liệt thực hiện “5 hóa” hơn 1 năm nay để khắc phục các vấn đề này.

Cụ thể “5 hóa” là sao, thưa ông?

– Thứ nhất là hạt nhân hóa. Mỗi lãnh đạo phải là hạt nhân, là người dẫn đầu, là thủ lĩnh. Thứ hai là chuẩn hóa. Mọi thứ phải có nguyên tắc và đạt chuẩn. Không nơi này làm 1 kiểu, nơi kia làm 1 kiểu… Thậm chí chúng tôi chuẩn hóa đến từng mã hàng cho trọng điểm mua sắm tập trung của VinGroup. Ví dụ trước đây miền Bắc mua lợn còn miền Nam mua heo nhưng bây giờ heo cũng được, lợn cũng được nhưng chỉ 1 tên thôi. Thứ ba là dễ làm hóa: Lược hết một vài chức danh, một vài quy trình, quy định rườm rà cho bộ máy gọn nhẹ. Thứ tư là tự động hóa. Đó là đẩy mạnh việc áp dụng kỹ thuật và công nghệ tài liệu vào quản trị, điều hành, và theo quan điểm của tôi 1 khi hệ thống đã chuẩn, đã dễ làm thì nhiều phần đã tự động làm việc được. Cuối cộng là chia sẻ hóa. Trong nội bộ tập đoàn một vài công ty chia sẻ nguồn lực, việc gì làm chung được, làm tập trung được thì sẽ làm. Việc này sẽ giúp nâng cao năng suất lao động, tăng cường chất lượng quản trị và hiệu quả công việc.

Mô hình của VinGroup cũng na ná như một vài tập đoàn của Hàn Quốc, Nhật Bản…?

– Mô hình của chúng tôi là mô hình tập đoàn có một vài công ty con hạch toán độc lập. Mỗi công ty có 1 tổng giám đốc (TGĐ), 1 bộ máy riêng và TGĐ chịu trách nhiệm trước lãnh đạo tập đoàn. Nếu TGĐ không làm được thì tôi “nhảy” xuống làm.

Thế ông đã phải “nhảy” xuống làm trực tiếp bao nhiêu lần rồi?

– Cũng kha khá rồi đây. Hiện tôi vẫn làm TGĐ của VinService, Vincom thi công. Tôi vừa “phân phối” được chân TGĐ Vinpearl và TGĐ Vinmec. Cứ đào tạo rồi đẩy dần lên được thì tôi rút. Ví dụ VinService thì dao động 6 tháng nữa sẽ bổ nhiệm được TGĐ, còn Vincom thi công chắc lâu hơn 1 chút.

Được biết VinGroup có chương trình đào tạo, từ cấp thấp nhất đến cao nhất. Bản thân ông cũng trực tiếp tham dự đào tạo. Sao ông không sử dụng chiến lược “săn đầu người”, vừa hiệu quả, vừa đỡ mất công?

– Tất cả các ngành VinGroup đang làm giai đoạn này, người Việt ít được đào tạo vào một vài địa điểm trung cấp cao quản lý. Ví dụ ngành khách sạn hay trọng điểm thương mại… trước đây từ tổng quản lý trở lên đa số là người nước ngoài, nhưng giờ chúng tôi đều bổ nhiệm người Việt. Nếu không đào tạo thì không có được nhân tài, nhân lực để duy trì làm việc chứ chưa nói đến sự phát triển hệ thống.

Quan trọng là có lại cái gì cho đời

Ông Phạm Nhật Vượng có 7 năm giữ ngôi vị người giàu nhất trên sàn chứng khoán VN. Là người Thứ nhất được Forbes công nhận là tỉ phú USD của VN và người duy nhất lọt vào top 500 người giàu nhất địa cầu cho đến thời điểm này.

Cảm xúc của ông khi lọt vào top 500 người giàu nhất địa cầu?

– Tôi không quan tâm đến chuyện đây.

Xét ở 1 khía cạnh nào đây, đây cũng là thương hiệu ra địa cầu mà?

– Thương hiệu là của 1 sản phẩm cụ thể, là cái gì đây có thể dùng được, còn tôi thì không muốn cho ai dùng (cười lớn) nên tôi thực sự không quan tâm.

Vậy ông quan tâm đến điều gì?

– Quan tâm của tôi là làm được cái gì cho đời, có lại cái gì cho xã hội, cho bạn hoặc nói rộng ra là cho dân mình.

Nếu tự thưởng cho mình món quà, ông nghĩ đến gì?

– Tôi chưa bao giờ nghĩ đến chuyện đây. Tôi không có nhu cầu gì nhiều. Cơm ăn áo mặc, nhà cửa, xe cộ… có rồi.

Mua máy bay riêng chẳng hạn, rất nhiều “đại gia” cũng đã sắm máy bay riêng?

– Người ta bay suốt ngày thì mới mua chứ tôi không đi đâu mấy, mua máy bay tính ra sẽ lỗ thì mua làm gì.

Là tỉ phú đô la, sao ông lại tính toán đến vậy?

– Sao lại không tính toán? Cái gì đáng thì bao nhiêu cũng đầu tư, nhưng không đáng thì 1 đồng cũng không tiêu. Giả sử mua máy bay thì tôi sẽ mua máy bay để cho thuê, lâu lâu đi 1 chuyến. Nó phải trở thành dịch vụ chứ mình chẳng thể lãng phí mua rồi bỏ đây.

Nếu làm chỉ để tiêu, chỉ để có cái nọ, cái kia thì tôi phải dừng lâu rồi. Lỡ làm người rồi, chẳng thể sống 1 cuộc đời phí hoài được.

Nếu nói ngắn gọn về định hướng và mục tiêu phát triển của VinGroup, ông sẽ nói gì?

– Tiếp tục phát triển, tiếp tục đi lên, nỗ lực hết mình để làm đẹp cho đời.

Câu chuyện khởi nghiệp “huyền thoại”

Câu chuyện từ mì gói đến người giàu thứ 490 địa cầu của ông Phạm Nhật Vượng được nhiều người gọi là “huyền thoại khởi nghiệp”. Nhưng do nhân vật chính không xuất hiện nên cũng có không ít hoài nghi.

Đầu tháng 2.2017, ông Michael Pilipchuk, Thị trưởng Kharkov (Ukraine), có niềm tự hào về vùng đất sản sinh ra nhiều nhân vật nổi tiếng đã kể lại câu chuyện khởi nghiệp của ông Phạm Nhật Vượng cũng như quá trình phát triển của Tập đoàn Technocom, tiền thân của Tập đoàn VinGroup giai đoạn này trên tờ Kharkov News. Theo ông Pilipchuk, vào đầu các năm 1990, ông Vượng đến vùng này có vài nghìn USD mượn từ bạn bè. Ông và vợ mở 1 nhà hàng, nơi có đồ ăn rất ngon và giá cả vừa phải. Do khủng hoảng kinh tế tài chính, các kệ hàng trong trung tâm thương mại trống không, người ta phải mua nhiều loại sản phẩm bằng tem phiếu. Ông Vượng đã cho công bố 1 loại sản phẩm mì ăn nhanh gọi là Mivina có 30 nhân công. Loại mì này mau chóng phát triển thành nổi tiếng trên phân khúc thực phẩm Kharkov, rồi sau đây lan ra toàn Ukraine.

tro chuyen voi ti phu usd pham nhat vuong hinh anh 2

Tài sản và địa điểm của ông Phạm Nhật Vượng theo ForbesĐỒ HỌA: HỒNG SƠN

Với đặc điểm giá rẻ, chất lượng tốt, mì Mivina được xuất khẩu đi hơn 30 quốc gia như Estonia, Lithuania, Latvia, Moldova, Ba Lan, Đức, Israel… Rồi công ty dần mở rộng, mau chóng cho công bố sản phẩm mới là mì khoai tây ăn liền, thành lập nhà máy chuyên sản xuất gia vị, nhà máy chuyên đâyng gói, toàn bộ đều là công ty con của Tập đoàn Technocom.

“Tập đoàn Technocom cung cấp việc khiến cho 3.000 người có mức thu nhập ổn định, quan tâm đến cuộc sống vui chơi của họ có 1 trọng điểm gym, 1 khu nghỉ dưỡng. Tập đoàn trả thuế đầy đủ, tài trợ cho nhiều làm việc của đô thị về chăm sóc sức khỏe, môi trường, văn hóa…”, ông Michael Pilipchuk nhớ lại. Năm 2001, ông Vượng chọn lọc đầu tư về VN. Trải qua hơn 20 năm, Tập đoàn VinGroup do ông Vượng đầu tư và sáng lập đã trở thành công ty tư nhân lớn nhất VN, làm việc đa ngành.

Nhưng khởi nghiệp dù “huyền thoại” cũng không chỉ màu hồng. Ông Vượng cho biết ông đã trải qua “vô biên thất bại”. Điển hình là việc đầu tư sang phân khúc Ba Lan có số vốn mấy chục triệu USD, số vốn rất lớn có ngành mì ở thời điểm đây. “Ở Ba Lan khi ấy có nhiều công ty đã làm lâu rồi, quân tướng mình chưa thực sự giỏi mà mình không chuyên tâm cho nó. Sau 2 – 3 năm tôi phải phân phối lại rồi rút lui”, ông Vượng kể.

Gần 25 năm kể từ ngày sản xuất các thùng mì gói Thứ nhất cho đến khi trở thành người giàu nhất trên sàn chứng khoán và giờ có tài sản trị giá hơn 4,3 tỉ USD, đứng thứ 490 người giàu nhất địa cầu, ông Phạm Nhật Vượng vẫn thích đá bóng, vui chơi bằng xem phim, làm việc như điên để thực hiện khát vọng, đưa thương hiệu Việt ra địa cầu.

Tìm hiểu thêm tài liệu dự án canhosunwahpearl.edu.vn