Vì sao đợt IPO “bom tấn” Becamex… thất bại thảm hại?

(Canhosunwahpearl.edu.vn) IPO của Becamex vào ngày 1.12 vừa qua được phân tách sẽ là “bom tấn” khi đơn vị chào phân phối hơn 311 triệu cổ phiếu, dự trù thu về gần 10.000 tỷ đồng nhưng cuối cộng các nhà đầu tư chỉ đăng ký mua 18,9 triệu cổ phiếu, chiếm tỷ trọng 6,1% khối lượng cổ phiếu chào phân phối.

Vì sao có địa vị là “ông trùm” khu công nghiệp cả nước, công ty (DN) “con cưng” của tỉnh Bình Dương lại “ế” đến vậy?

vi sao dot ipo “bom tan” becamex... that bai tham hai? hinh anh 1

Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương do Becamex đầu tư thi công (Ảnh: IT)

Kỳ vọng càng nhiều, thất vọng càng lớn

Theo phân tách của giới đầu tư tài chính, phiên IPO chào phân phối cổ phần lần đầu ra công chúng của Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp – TNHH MTV (Becamex) có tổng diện tích lớn nhất trong năm 2017 về giá trị (theo ước tính, nếu chào phân phối thành công thì dự trù sẽ thu về gần 10.000 tỷ đồng) và lớn thứ 2 từ trước đến nay về tổng diện tích chỉ sau phiên IPO của Ngân hàng Vietcombank vào tháng 12.2007. Đồng thời, trước thời điểm IPO, lãnh đạo Becamex đặt kỳ vọng rất nhiều về việc sẽ đưa “đứa con cưng” trở thành DN trị giá hàng tỷ USD (có mức giá 31.000 đồng/cổ phần, giá thị trường của Becamex được xác định 40.827 tỷ đồng, xấp xỉ 1,8 tỷ USD).

Những kỳ vọng của lãnh đạo Becamex càng có cơ sở hơn trong bối cảnh các nhà đầu tư trong và ngoài nước đang chú tâm đến nhóm cổ phiếu khu công nghiệp. Đặc biệt, trước đây chỉ hơn 1 tháng (ngày 5.10), Tổng Công ty Đầu tư Phát triển Đô thị và Khu Công nghiệp Việt Nam (IDICO) – 1 “đối thủ” có tổng diện tích nhỏ hơn Becamex – đã IPO khá thành công có giá phân phối cổ phần tăng hơn 30% giá trị chào phân phối và tổng khối lượng cổ phần đăng ký mua cao gần gấp 5 lần lượng chào phân phối.

Tuy nhiên, thực ở không như kỳ vọng, đợt IPO của Becamex đã thất bại khá thảm hại và được phân tách là “Phiên IPO gây thất vọng nhất trong năm 2017” khi chí có 158 nhà đầu tư đăng ký mua 18,9 triệu cổ phiếu (dao động 6,1% khối lượng chào phân phối). Thua xa so có IDICO khi DN này có 656 nhà đầu tư đăng ký mua cổ phần.

Thất bại này là 1 dấu chấm hỏi lớn cho Becamex khi nếu xét về tổng diện tích thì Becamex đang chiếm 13,8% thị phần khu công nghiệp trong cả nước, tương đương 13.300 ha; trong khi đây IDICO chỉ có quỹ đất dao động 7.370 ha. Chưa kể, nếu xét về cách chính sách phân phối hàng ưu đãi về thuế, đất đai… thì càng không phải bàn khi Becamex vốn được phân tách là “con cưng” của tỉnh Bình Dương có các chính sách phân phối hàng được phân tách là “trải thảm” tận… răng.

Đặc biệt, thế mạnh của Becamex khi IPO còn có “mỏ vàng” VSIP (KCN Việt Nam – Singapore). Đây là liên doanh giữa Becamex (nắm 49% cổ phần) có Tập đoàn Semb Corp – Singgapore (nắm 51% cổ phần). Qua gần 20 năm thi công và phát triển, đến nay hệ thống VSIP đã phát triển không chỉ ở Bình Dương mà còn mở rộng ra các tỉnh thành như: Quảng Ngãi, Bắc Ninh, Hải Phòng, Nghệ An, Hải Dương và đã lôi kéo trên 660 dự án có tổng mức đầu tư trên 9 tỷ USD. Hàng năm Becamex ghi nhận khoản lợi nhuận từ “mỏ vàng” này có mức lợi nhuận từ 400-600 tỷ đồng.

Chưa kể, kế hoạch phát triển của Becamex sau khi cổ phần hóa cũng khá tổng diện tích như: phát triển thêm 3 KCN mới ở Bình Dương có tổng tổng diện tích 1.800ha trong thời gian sau cổ phần hóa; tổng diện tích đất KCN còn sẵn sàng để cho thuê lên tới 2.085ha, đủ để phát triển trong 5 năm tới…

vi sao dot ipo “bom tan” becamex... that bai tham hai? hinh anh 2

TP mới Bình Dương nhìn từ trên cao (Ảnh: IT)

Nhận “quả đắng” vì thiếu tài liệu đến nhà đầu tư?

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, dù Becamex có tổng diện tích tài sản lớn nhưng lượng tài liệu mở phân phối ra ngoại khu hữu hạn làm hạn chế khả năng phân tách thời cơ đầu tư của nhà đầu tư. Trong khi đây, Becamex lại đặt mức giá khởi điểm khá cao, gần như phản ánh tất cả giá trị DN khi định giá lại tài sản theo mức giá thị trường giai đoạn này lên tới 31.000 đồng/cổ phần khiến nhà đầu tư không mấy mặn mà.

Trên thực ở, dù dự trù kế hoạch IPO khá rầm rộ nhưng các thông số tài chính của Becamex chỉ được nhà đầu tư biết đến qua các con số từ năm 2016. Cụ thể, theo báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2016, Becamex có vốn chủ có đạt 13.049 tỷ đồng, tổng tài sản đạt 57.246 tỷ đồng nhưng nợ tới 22.595 tỷ đồng gồm 7.474 tỷ đồng nợ ngắn hạn và 15.122 tỷ đồng nợ dài hạn, kinh phí tài chính lên đến 824 tỷ đồng (chủ yếu là lãi vay).

Khoản nợ vay 22.595 tỷ đồng này được Becamex thế chấp bằng quỹ đất 5.493.972 m2 ở tỉnh Bình Dương, trong đây có các khu đất vàng ở Thành phố mới Bình Dương, các KCN và 1 loạt khu đất sạch… cho hơn 10 ngân hàng.

“Chính vì “đòn bẩy” tài chính khá lớn này (nợ vay chiếm đến 40% tổng tài sản), cao hơn rất nhiều so có các DN cộng ngành (chỉ dao động 30%) trở thành điểm trừ của Becamex trong mắt nhà đầu tư. Chưa kể, dù doanh thu thuần năm 2016 của Becamex lên đến 7.300 tỷ đồng nhưng do nguồn vốn quá lớn nên chỉ số lương trên mỗi cổ phiếu (EPS) chỉ đạt 699 đồng, nên không quyến rũ có giới đầu tư”, 1 chuyên gia đánh giá của Công ty Chứng khoán Rồng Việt, nhận định.

“Cú đấm thép” thành… gánh nặng?

Được phân tách là DN “con cưng” của tỉnh Bình Dương, Becamex hiện đang đầu tư dàn trải ở rất nhiều lĩnh vực như: cấp thoát nước, khai thác và chế biến cao su, kinh doanh nhà đất, thi công, sản xuất chất liệu thi công, dược phẩm, y tế, giáo dục… Năm 2013, đại dự án “Thành phố mới Bình Dương” được xác định là “cú đấm thép” của Becamex trong lĩnh vực đầu tư khi có tổng diện tích lên tới 1.000ha, có tổng vốn đầu tư hơn 200.000 tỷ đồng (tương đương 10 tỷ USD). Tuy nhiên, sau 3 năm đi vào làm việc, mới chỉ có dao động 20.000 cư dân đến sinh sống ở khu trọng điểm so có quy hoạch 125.000 cư dân của toàn khu thành phố vào năm 2020.

Theo giới đầu tư nhà đất, lý do khiến cho dự án Thành phố mới Bình Dương lâm vào hiện trạng ế ẩm là do giá khá cao so có mặt bằng chung của khu vực (từ 5-14 tỷ đồng/căn). Để khắc phục hiện trạng hiu hắt ở Thành phố mới Bình Dương, Becamex đã thi công 2 trung tâm y tế ở tỉnh Bình Dương có tổng diện tích 800 giường là Bệnh viện Mỹ Phước và Bệnh viện Quốc tế Becamex. Ngoài ra, Becamex cũng góp vốn và đầu tư các trường học từ cấp mẫu giáo đến đại học để phục vụ cư dân ở TP mới Bình Dương.

Tuy nhiên, các khoản đầu tư này chưa có lại hiệu quả trong ngắn hạn nhưng lại càng làm tăng thêm mật độ sử dụng đòn bẩy tài chính cho Becamex.

Tìm hiểu thêm tài liệu dự án canhosunwahpearl.edu.vn